Adviezen voor het houden van kamelen en dromedarissen

Deze adviezen zijn gebaseerd op Duitse normen Leitlinien zur Haltung, Ausbildung und Nutzung von Tieren in Zirkusbetrieben oder ähnlichen Einrichtungen (BMEL, Duitsland).

Artikel 1. Begripsbepalingen

1. 1. In deze regeling wordt verstaan onder: a. dromedaris: het éénbultige kameel (Camelus dromedarius); b. huisvesting: de binnenruimte, buitenruimte en voorzieningen waarin dieren worden gehouden; c. beschut onderkomen: een overdekte ruimte die bescherming biedt tegen regen, wind en extreme temperaturen; d. uitloop: een buitenruimte die dieren permanent of dagelijks ter beschikking staat; e. gangbare houderijomstandigheden: de algemeen aanvaarde wijze van het houden van dromedarissen binnen de hobbymatige en professionele houderij.

Dit artikel bevat de definities die noodzakelijk zijn voor een eenduidige toepassing van de regeling. De begripsbepalingen sluiten aan bij de systematiek van het Besluit houders van dieren, waarin diersoorten, huisvestingsvormen en verzorgingshandelingen expliciet worden omschreven. De term dromedaris wordt beperkt tot het éénbultige kameel (Camelus dromedarius), om verwarring met andere cameliden te voorkomen. De begrippen huisvesting, beschut onderkomen en uitloop zijn functioneel gedefinieerd, zodat de regeling toepasbaar is op zowel hobbymatige als professionele houderijvormen.

Artikel 2. Huisvesting

1. 1. De houder draagt zorg voor een huisvesting die het natuurlijk gedrag van dromedarissen toelaat en waarin het welzijn van de dieren is gewaarborgd.

1. 1. De binnenruimte bedraagt ten minste: a. 16 m² per volwassen dier; b. 24 m² voor twee dieren gezamenlijk; c. 8 m² extra per bijkomend dier.

1. 1. De uitloop bedraagt ten minste: a. 40 m² per dier; b. 60 m² voor twee dieren gezamenlijk; c. 20 m² extra per bijkomend dier.

1. 1. De huisvesting is voorzien van: a. een droge, tochtvrije ligplaats; b. een bodem bestaande uit stro, zand of ander zacht substraat; c. een wrijf- of schuurvoorziening; d. een zand- of rolplaats.

1. 1. De binnenruimte biedt alle dieren gelijktijdig beschutting tegen ongunstige weersomstandigheden.

1. 1. Dit artikel stelt minimumnormen voor de fysieke leefomgeving van dromedarissen. De oppervlaktes zijn gebaseerd op Europese richtlijnen, waaronder de Duitse Gutachten en Oostenrijkse Tierhaltungsverordnung, waarin de benodigde ruimte voor grote cameliden is uitgewerkt. De normen waarborgen dat dieren kunnen staan, liggen, lopen en sociaal gedrag kunnen vertonen.

1. 1. De verplichting tot een droge, tochtvrije ligplaats en een zachte bodem voorkomt gewrichtsproblemen, huidbeschadigingen en thermische stress. De wrijfvoorziening en zand- of rolplaats zijn opgenomen omdat deze gedragingen essentieel zijn voor huidverzorging en thermoregulatie. De eis dat alle dieren gelijktijdig beschutting moeten kunnen vinden voorkomt dat rangorde of groepsdynamiek leidt tot uitsluiting van individuele dieren

Artikel 3. Sociaal gedrag en groepssamenstelling

1. 1. Dromedarissen worden in groepen gehouden.

1. 1. Individuele huisvesting is slechts toegestaan indien dit veterinair noodzakelijk is.

1. 1. De houder voorkomt agressie, rangordeproblemen en andere gedragsstoornissen door een stabiele groepssamenstelling te waarborgen.

Dromedarissen zijn uitgesproken sociale dieren. Groepshuisvesting is daarom de standaard. Individuele huisvesting is slechts toegestaan wanneer dit veterinair noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij ziekte, herstel of quarantaine. De verplichting tot een stabiele groepssamenstelling voorkomt stress, agressie en rangordeconflicten. Deze bepaling sluit aan bij de algemene welzijnsnorm van het Besluit houders van dieren, waarin het voorkomen van angst, pijn en chronische stress centraal staat.

Artikel 4. Voeding en water

1. 1. De houder verstrekt dagelijks ruwvoer van goede kwaliteit.

1. 1. Krachtvoer wordt verstrekt naar behoefte, rekening houdend met arbeid, conditie, leeftijd en dracht.

1. 1. Dieren hebben permanent toegang tot schoon drinkwater.

1. 1. Mineralen en zout worden continu beschikbaar gesteld.

Dit artikel bevat minimumnormen voor voeding en water. Dromedarissen hebben een fysiologie die is afgestemd op ruwvoer; daarom is dagelijks ruwvoer verplicht. Krachtvoer wordt slechts naar behoefte verstrekt om metabole problemen te voorkomen. Permanente toegang tot drinkwater is noodzakelijk, ook al kunnen dromedarissen langere perioden zonder water overleven; de regeling sluit aan bij de Nederlandse welzijnsnorm dat dieren niet afhankelijk mogen zijn van extreme fysiologische aanpassingen. Mineralen en zout zijn essentieel voor elektrolytenbalans en worden daarom continu beschikbaar gesteld.

Artikel 5. Gezondheid en verzorging

1. 1. De houder controleert dagelijks: a. hoeven; b. vacht; c. huidplooien; d. ogen en neus; e. algemene conditie.

1. 1. Hoefverzorging vindt plaats zo vaak als nodig is, doch ten minste éénmaal per jaar.

1. 1. De houder treft maatregelen ter voorkoming van ziekten overeenkomstig de EU‑diergezondheidsverordening.

1. 1. Dromedarissen worden geïdentificeerd overeenkomstig de geldende EU‑identificatie‑ en registratievoorschriften.

1. 1. De houder voert een bestandsregister waarin alle dieren, mutaties en veterinaire handelingen zijn opgenomen.

Dit artikel verplicht de houder tot dagelijkse controle van de belangrijkste gezondheidsindicatoren. Dromedarissen vertonen gezondheidsproblemen vaak subtiel; dagelijkse observatie is daarom noodzakelijk om afwijkingen tijdig te signaleren. Hoefverzorging is opgenomen omdat overgroei en scheefstand veel voorkomt bij cameliden die niet op natuurlijke, abrasieve ondergrond leven.

De verwijzing naar de EU‑diergezondheidsverordening borgt dat de houder voldoet aan de Europese verplichtingen inzake ziektepreventie, identificatie en registratie. Het bestandsregister maakt toezicht en traceerbaarheid mogelijk en sluit aan bij bestaande verplichtingen voor andere diersoorten.

Artikel 6. Training en gebruik

1. 1. Training geschiedt uitsluitend met positieve bekrachtiging.

1. 1. Het gebruik van middelen die pijn, letsel of angst veroorzaken is verboden.

1. 1. Dieren krijgen voldoende rustperioden bij arbeid, training en transport.

Dit artikel regelt dat training uitsluitend mag plaatsvinden met positieve bekrachtiging. Dromedarissen zijn gevoelig voor stress en negatieve prikkels; het gebruik van pijnveroorzakende middelen is daarom verboden. De verplichting tot rustperioden voorkomt overbelasting en sluit aan bij de algemene welzijnsnorm dat dieren niet disproportioneel mogen worden belast.

Artikel 7. Transport

1. 1. Transport vindt plaats overeenkomstig de EU‑transportverordening voor dieren.

1. 1. De maximale aaneengesloten transportduur bedraagt 8 uur, tenzij een dierenarts anders bepaalt.

1. 1. Het transportmiddel: a. biedt bescherming tegen hitte, kou en neerslag; b. voorkomt ontsnapping; c. maakt inspectie van de dieren mogelijk; d. voorkomt verlies van mest.

1. 1. Het transportmiddel wordt na gebruik gereinigd en gedesinfecteerd.

Dit artikel bevat de transportnormen die voortvloeien uit de Europese transportverordening voor dieren. De maximale transportduur van acht uur is gebaseerd op de Duitse Gutachten en wordt als redelijke grens beschouwd voor cameliden. De eisen aan het transportmiddel zijn opgenomen om letsel, ontsnapping en thermische stress te voorkomen. De verplichting tot reiniging en desinfectie voorkomt verspreiding van ziekteverwekkers.

Artikel 8. Toezicht en handhaving

1. 1. De houder verleent medewerking aan toezichthouders die belast zijn met de controle op naleving van deze regeling.

1. 1. De houder verstrekt desgevraagd alle gegevens die noodzakelijk zijn voor toezicht op het welzijn en de gezondheid van de dieren.

Dit artikel verplicht de houder tot medewerking aan toezicht. De bepaling sluit aan bij de systematiek van het Besluit houders van dieren en maakt effectieve handhaving mogelijk. De verplichting tot het verstrekken van gegevens waarborgt dat toezichthouders kunnen beoordelen of de houder aan de regeling voldoet.

Artikel 9. Vragen en opmerkingen:

       Veel kennis over het houden van dromedarissen en kamelen heeft de Europese vereniging van kamelenhouders, ECROA (www.ecroa.org). Heeft u vragen over het houden van dromedarissen en kamelen? Stuur een e-mail naar: contact @ecroa.org